Sau khi đọc các bài báo về sinh viên và việc sinh viên thất nghiệp sau khi ra trường, tôi có vài kinh nghiệm của chính gia đình mình muốn chia sẻ với các bạn, đặc biệt là những bạn sinh viên dù đang học hay mới ra trường để rút kinh nghiệm cho bản thân mình trong và sau quá trình học.

Tôi đã tốt nghiệp và đi làm được 6 năm, cả hai vợ chồng tôi đều quê ở tỉnh lẻ học xong và lập nghiệp ở Hà Nội, cả hai đều có công việc tốt. Hiện tại, dưới chúng tôi đều có các em đang học. Hai đứa đang học cao đẳng, một đứa học nghề. Cả ba đứa đều ở cùng vợ chồng tôi, và do vợ chồng tôi chu cấp tài chính (vì gia đình hai bên vợ chồng tôi đều làm nông nên bố mẹ không có điều kiện hỗ trợ) nên tôi theo sát bước chân của các em tôi từ khi học cấp 3 đến giờ là năm cuối cao đẳng.

Học một năm đại học rồi bỏ, học lại cao đẳng là đứa thứ nhất, con gái. Ba năm cấp 3 học cũng khá nhưng không bọc lộ được năng khiếu cũng như sở trường cụ thể, em chỉ nói chung chung là học tốt ngoại ngữ, nhưng ngoại ngữ ở quê thì cũng chỉ là học ngữ pháp nên cũng không rõ ràng, rồi thi trường ngoại ngữ cũng trượt.

>> 'Cử nhân thất nghiệp nhiều vì nhà tuyển dụng đố kỵ và thiếu trách nhiệm'

Sau khi tham khảo ý kiến của những người có kinh nghiệm và hỏi cả ý kiến của em nó thì quyết định học kế toán đại học vì nghĩ rằng nghề này với con gái là phù hợp và ổn định. Nhưng sau một năm học, em bộc lộ những biểu hiện như không thích đi học, thường xuyên viện cớ nói dối tôi nghỉ học, về nhà không học bài, chỉ ngồi vẽ.

Vì sợ tôi mắng nên không dám nói với tôi, nhưng nói với mẹ tôi là không thích đi học kế toán. Tôi không mắng, không trách mà chỉ hỏi lại là em thích học ngành gì. Sau khi biết được em thích vẽ và vẽ nhiều (dù vẽ không đẹp chuyên nghiệp, nhưng có óc sáng tạo) tôi bảo em có thích ngành thiết kế đồ họa không, tôi chọn trường cho em và bảo em sang trường một ngày để tìm hiểu về ngành nếu thích thì đăng ký. Giờ em tôi đã học năm cuối ngành Thiết kế đồ họa, rất tự giác học và có đam mê, không cần nhắc nhở. Cộng với việc tìm hiểu về thị trường lao động ngành thiết kế đồ họa tôi cũng yên tâm hơn khi em sắp ra trường.

>> Có bằng tiến sĩ nhưng thất nghiệp vì chỉ muốn lương cao

Kinh nghiệm rút ra: thường sau khi học hết THPT, nhiều học sinh vẫn chưa định hình sở trường và mong muốn học nghề gì, phải đến khi vào đại học rồi thì nhiều em mới biết mình thích gì, muốn học nghề gì, yêu ngành gì, nhưng nhiều em vì sợ mà không nói dẫn đến cố đấm ăn xôi, đâm lao theo lao nên cố học cho xong dẫn đến ra trường làm trái ngành, vừa lãng phí thời gian, tiền bạc, vì thế nên các bậc phụ huynh thường xuyên quan tâm hỏi han việc học tập, nếu các em có nhu cầu học lại thì dành thời gian tìm hiểu và định hướng, đừng gây áp lực cho con em mình. Nói không với việc làm thêm trái ngành và tâm lý sợ khổ

Em thứ hai của tôi cũng là con gái, ngay từ khi học cấp 3 tôi nhận thấy em là đứa sôi nổi, hướng ngoại và sở trường về các môn xã hội, tôi định hướng cho em 3 ngành là Ngoại ngữ, Quản trị Khách sạn và ngành Du lịch. Hiện em tôi đang học năm cuối ngành khách sạn và rất yêu thích ngành này. Tôi chỉ xin tóm tắt về việc đi làm thêm của em và nhấn mạnh đến yếu tố này. Ban đầu em có ý định và xin tôi đi làm thêm, tôi yêu cầu chỉ được làm thêm đến lĩnh vực liên quan đến ngành học là khách sạn, đồng thời tư vấn cho em các bước đi để sau này tốt nghiệp được nhận vào các khách sạn 5 sao. Em nói đi thực tập, làm thêm ở các khách sạn 5 sao rất vất vả, lương rất thấp so với thời gian làm việc, chỉ hơn 1 triệu đồng nhưng vẫn muốn đi làm vì môi trường chuyên nghiệp và phấn đấu được nhận sau khi tốt nghiệp.

>> Sinh viên mới tốt nghiệp có quyền đòi lương nghìn đôla

Trong khi đó, các bạn học cùng lớp em có một số bạn (khoảng 1/3), theo như em nói thì là con nhà công tử, tiểu thư, chọn đi làm thêm những công việc kiếm tiền ngay như bán quần áo, bán hàng online, phụ quán cà phê kiếm được mấy triệu một tháng. Nhưng nhóm này đa phần là nợ môn, có nguy cơ không ra được trường và phải học lại từ năm đến mười mấy môn, trong khi học phí học lại cao gấp hai lần học phí lần một. Bố mẹ không biết cứ gửi tiền lên cho con.

Khóa học 7 kỳ mà có bạn học thành 10 kỳ chưa ra trường được. Hơn nữa, ngành học là khách sạn, công việc là dọn phòng, lễ tân và setup ở các khách sạn, vì tâm lý công tử, tiểu thư nên nghĩ rằng công việc thấp kém, đi dọn phòng cho người ta nên không đi làm thêm ở Khách sạn, dẫn đến bỏ học, rồi đi thực tập bị các khách sạn từ chối vì không có tinh thần và kỹ năng nghề nghiệp.

Trong khi em tôi nói, nếu ra trường mức lương khởi điểm ở khách sạn 5 sao là khoảng 7 triệu đồng.

Còn đứa em thứ 3, là con trai, sau khi tìm hiểu tính tình, sức học, nguyện vọng, sở thích, tôi định hướng em theo nghề đầu bếp chuyên nghiệp bằng việc vào một trung tâm dạy nghề đầu bếp (trước khi học tôi đã trực tiếp sang thăm trường và đánh giá là trường dạy uy tín).

Tôi cũng tìm hiểu về việc làm, thị trường nhân sự ngành Đầu bếp thì thấy cũng là một nghề có thu nhập tốt, trong khi chỉ học 10 tháng là ra trường đi làm phụ bếp lương 5 triệu, sau 1 đến 2 năm đã là 10 triệu đồng.

>> Nhà tuyển dụng có 'nhạy cảm' khi tôi học đại học dân lập?

Trong quá trình học, tôi luôn theo sát định hướng và tìm hiểu thêm về nghề này thì cũng yên tâm, trong khi chi phí đầu tư cho việc học nghề này so với học đại học, cao đẳng rẻ hơn rất nhiều.

Bài có thể hơi dài, nhưng mong muốn là chia sẻ với quý độc giả có con em là sinh viên và các bạn sinh viên hãy tập trung, chọn đúng ngành, học đúng nghề, làm việc đúng nghề, đừng đứng núi này, trông núi nọ, sinh viên vì đồng tiền trước mắt mà đi sai chiến thuật để đến lúc nhận ra thì đã muộn, hoặc cố học xong cho có bằng rồi ra trường làm trái ngành, trái nghề, lãng phí thời gian, tâm sức, lãng phí tiền bạc của bố mẹ.

Hãy ưu tiên việc học và chỉ làm thêm các việc liên quan đến ngành nghề mình học, đồng thời phải biết chắt chiu, tận dụng cơ hội thì mới thành công sau này. Chúc các bạn sinh viên thành công.

>> Chia sẻ bài viết của bạn tại đây.